मधुमेहासोबत जगताना

शिवतंत्र न्यूज 

     मधुमेह ही एक जगासमोर भेडसावणारा जटिल प्रश्न आहे. यावर मात करण्यासाठी तज्ञांच्या मदतीने आपण काही उपाय पाहणार आहोत

मधुमेह हा एक आजार आहे जो तुमच्या रक्तातील ग्लुकोज, ज्याला रक्तातील साखर देखील म्हणतात, खूप जास्त असतो तेव्हा होतो. ग्लुकोज हा तुमच्या शरीराचा उर्जेचा मुख्य स्रोत आहे. तुमचे शरीर ग्लुकोज बनवू शकते, परंतु ग्लुकोज तुम्ही खाल्लेल्या अन्नातून देखील येतो.

इन्सुलिन हा स्वादुपिंडाद्वारे बनवलेला एक संप्रेरक आहे जो ग्लुकोज तुमच्या पेशींमध्ये ऊर्जेसाठी वापरण्यास मदत करतो. जर तुम्हाला मधुमेह असेल, तर तुमचे शरीर पुरेसे – किंवा कोणतेही – इन्सुलिन बनवत नाही, किंवा ते इन्सुलिन योग्यरित्या वापरत नाही. त्यानंतर ग्लुकोज तुमच्या रक्तात राहतो आणि तुमच्या पेशींपर्यंत पोहोचत नाही.

मधुमेहामुळे डोळे, मूत्रपिंड, नसा आणि हृदयाचे नुकसान होण्याचा धोका वाढतो. मधुमेहाचा काही प्रकारच्या कर्करोगाशीही संबंध आहे. मधुमेह रोखण्यासाठी किंवा व्यवस्थापित करण्यासाठी पावले उचलल्याने मधुमेहाच्या आरोग्य समस्या होण्याचा धोका कमी होऊ शकतो.

मधुमेहाचे वेगवेगळे प्रकार कोणते आहेत?

मधुमेहाचे सर्वात सामान्य प्रकार म्हणजे टाइप १, टाइप २ आणि गर्भावस्थेतील मधुमेह.

प्रकार १ मधुमेह

जर तुम्हाला टाइप १ मधुमेह असेल , तर तुमचे शरीर कमी प्रमाणात किंवा अजिबात इन्सुलिन बनवत नाही. तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती तुमच्या स्वादुपिंडातील इन्सुलिन बनवणाऱ्या पेशींवर हल्ला करते आणि त्यांचा नाश करते. टाइप १ मधुमेहाचे निदान सामान्यतः मुलांमध्ये आणि तरुणांमध्ये होते, जरी तो कोणत्याही वयात दिसू शकतो. टाइप १ मधुमेह असलेल्या लोकांना जिवंत राहण्यासाठी दररोज इन्सुलिन घेणे आवश्यक आहे.

टाइप २ मधुमेह

जर तुम्हाला टाइप २ मधुमेह असेल तर तुमच्या शरीरातील पेशी इन्सुलिनचा योग्य वापर करत नाहीत. स्वादुपिंड इन्सुलिन बनवत असेल पण तुमच्या रक्तातील ग्लुकोजची पातळी सामान्य श्रेणीत ठेवण्यासाठी पुरेसे इन्सुलिन तयार करत नाही. टाइप २ मधुमेह हा मधुमेहाचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. जर तुमचे वजन जास्त असणे किंवा लठ्ठपणा यासारखे जोखीम घटक असतील आणि या आजाराचा कौटुंबिक इतिहास असेल तर तुम्हाला टाइप २ मधुमेह होण्याची शक्यता जास्त असते. तुम्हाला कोणत्याही वयात, अगदी बालपणातही, टाइप २ मधुमेह होऊ शकतो.

तुम्ही टाइप २ मधुमेहाचे जोखीम घटक जाणून घेऊन आणि वजन कमी करणे किंवा वजन वाढणे रोखणे यासारख्या निरोगी जीवनशैलीसाठी पावले उचलून टाईप २ मधुमेहाला विलंब करण्यास किंवा प्रतिबंधित करण्यास मदत करू शकता.

गर्भावस्थेतील मधुमेह

गर्भावस्थेतील मधुमेह हा गर्भावस्थेदरम्यान विकसित होणारा मधुमेहाचा एक प्रकार आहे. बहुतेक वेळा, बाळाच्या जन्मानंतर या प्रकारचा मधुमेह निघून जातो. तथापि, जर तुम्हाला गर्भावस्थेतील मधुमेह झाला असेल, तर तुम्हाला नंतरच्या आयुष्यात टाइप २ मधुमेह होण्याची शक्यता जास्त असते. कधीकधी गर्भावस्थेदरम्यान निदान झालेला मधुमेह हा टाइप २ मधुमेह असतो.

प्रीडायबिटीज

प्रीडायबिटीज असलेल्या लोकांच्या रक्तातील ग्लुकोजची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त असते परंतु टाइप २ मधुमेहाचे निदान होण्याइतकी जास्त नसते. जर तुम्हाला प्रीडायबिटीज असेल तर भविष्यात तुम्हाला टाइप २ मधुमेह होण्याचा धोका जास्त असतो. सामान्य ग्लुकोज पातळी असलेल्या लोकांपेक्षा तुम्हाला हृदयरोगाचा धोका जास्त असतो.

मधुमेहाचे इतर प्रकार

मधुमेहाचा एक कमी सामान्य प्रकार, ज्याला मोनोजेनिक मधुमेह म्हणतात, तो एकाच जनुकातील बदलामुळे होतो . मधुमेह स्वादुपिंड काढून टाकण्यासाठी शस्त्रक्रिया केल्याने किंवा सिस्टिक फायब्रोसिस NIH बाह्य दुवा किंवा स्वादुपिंडाचा दाह सारख्या परिस्थितींमुळे स्वादुपिंडाला झालेल्या नुकसानीमुळे देखील होऊ शकतो .

मधुमेह आणि प्रीडायबिटीज किती सामान्य आहेत?

1) १३३ दशलक्षाहून अधिक अमेरिकन लोकांना मधुमेह किंवा प्रीडायबिटीज आहे. 

 2) २०१९ पर्यंत, ३७.३ दशलक्ष लोकांना – किंवा अमेरिकेच्या लोकसंख्येच्या ११.३% लोकांना – मधुमेह होता. १ ६५ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या ४ पैकी १ पेक्षा जास्त लोकांना मधुमेह होता. मधुमेह असलेल्या जवळजवळ ४ पैकी १ प्रौढ व्यक्तीला हे माहित नव्हते की त्यांना हा आजार आहे. 

3) मधुमेहाच्या सुमारे ९०% ते ९५% रुग्णांमध्ये टाइप २ मधुमेह असतो. 

4) २०१९ मध्ये, ९.६ कोटी प्रौढांना – अमेरिकेतील ३८% प्रौढांना – प्रीडायबिटीज होता. 

5) मधुमेह असलेल्या लोकांना इतर कोणत्या आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात?

कालांतराने, उच्च रक्तातील ग्लुकोज तुमचे हृदय , मूत्रपिंड , पाय आणि डोळे खराब करू शकते . जर तुम्हाला मधुमेह असेल, तर तुम्ही तुमचे आरोग्य सुधारण्यासाठी पावले उचलून आणि रोगाचे व्यवस्थापन कसे करावे हे शिकून मधुमेहाच्या आरोग्य समस्या होण्याची शक्यता कमी करण्यासाठी पावले उचलू शकता . तुमच्या रक्तातील ग्लुकोज, रक्तदाब आणि कोलेस्टेरॉलची पातळी व्यवस्थापित केल्याने भविष्यातील आरोग्य समस्या टाळता येतात.

      ……. क्रमशः

संदर्भ –